{"id":360,"date":"2024-09-19T03:57:25","date_gmt":"2024-09-19T03:57:25","guid":{"rendered":"https:\/\/phongtraoduytan.com\/?p=360"},"modified":"2024-09-19T03:57:25","modified_gmt":"2024-09-19T03:57:25","slug":"cach-nhat-ban-xu-ly-van-dong-ly-khai-o-okinawa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/diendanduytan.com\/?p=360","title":{"rendered":"C\u00e1ch Nh\u1eadt B\u1ea3n x\u1eed l\u00fd v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ly khai \u1edf Okinawa"},"content":{"rendered":"\n<p>T\u00e1c gi\u1ea3: Nguy\u1ec5n L\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i Kh\u00f4i<\/p>\n\n\n\n<blockquote class=\"wp-block-quote is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\">\n<p>L\u1eddi gi\u1edbi thi\u1ec7u c\u1ee7a trang Nh\u1ecbp c\u1ea7u Th\u1ebf gi\u1edbi: T\u00e1c gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n L\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i Kh\u00f4i, khi quan s\u00e1t c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc phong tr\u00e0o \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u1edf Okinawa, \u0111\u00e3 r\u00fat ra k\u1ebft lu\u1eadn r\u1eb1ng c\u00e2u chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 ph\u1ea3n \u00e1nh s\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc n\u00e0y t\u1eeb m\u1ed9t qu\u1ed1c gia ph\u00e1t-x\u00edt th\u00e0nh d\u00e2n ch\u1ee7.<br><br>C\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n c\u00e0ng mang t\u00ednh ch\u1ea5t th\u1eddi s\u1ef1, khi nhi\u1ec1u n\u01a1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi hi\u1ec7n nay c\u0169ng g\u1eb7p ph\u1ea3i v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ly khai hay s\u1eafc t\u1ed9c (ngay c\u1ea3 Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd v\u1eabn ph\u1ea3i tr\u1ef1c di\u1ec7n v\u1edbi v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi Khmer \u1edf T\u00e2y Nam B\u1ed9, ng\u01b0\u1eddi T\u00e2y Nguy\u00ean, T\u00e2y B\u1eafc).<br><br>Thi\u1ebft ngh\u0129, c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd \u1edf Nh\u1eadt B\u1ea3n, t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 Anh Qu\u1ed1c x\u1eed l\u00fd phong tr\u00e0o \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a Scotland, l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd \u201cv\u0103n minh\u201d cho m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ph\u1ee9c t\u1ea1p m\u00e0 ch\u1ec9 c\u00e1ch \u0111\u00e2y v\u00e0i ch\u1ee5c n\u0103m, ng\u01b0\u1eddi ta v\u1eabn c\u00f2n d\u00f9ng s\u00fang \u0111\u1ea1n. Tr\u00e2n tr\u1ecdng gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u00e0i vi\u1ebft c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Nguy\u1ec5n L\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i Kh\u00f4i!. <\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/phongtraoduytan.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/Okinawa.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-362\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Ngu\u1ed3n g\u1ed1c phong tr\u00e0o \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp t\u1ea1i Okinawa<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tr\u01b0\u1edbc th\u1eddi k\u1ef3 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Okinawa ng\u00e0y nay l\u00e0 v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Ryukyu (ch\u1eef H\u00e1n: \u7409\u7403\u570b, phi\u00ean \u00e2m H\u00e1n Vi\u1ec7t: L\u01b0u C\u1ea7u), m\u1ed9t qu\u1ed1c \u0111\u1ea3o nh\u1ecf, c\u00f3 quan h\u1ec7 tri\u1ec1u c\u1ed1ng v\u1edbi c\u1ea3 Trung Qu\u1ed1c (t\u1eeb n\u0103m 1372) v\u00e0 Nh\u1eadt B\u1ea3n (t\u1eeb n\u0103m 1609). Nh\u1eadt B\u1ea3n x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c Ryukyu v\u00e0 bi\u1ebfn n\u00f3 th\u00e0nh t\u1ec9nh Okinawa v\u00e0o n\u0103m 1879.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt sau \u0111\u00f3 th\u1ef1c hi\u1ec7n ch\u00ednh s\u00e1ch \u0111\u1ed3ng h\u00f3a v\u0103n h\u00f3a c\u01b0\u1ee1ng b\u1ee9c, b\u1eaft bu\u1ed9c ng\u01b0\u1eddi Ryukyu h\u1ea5p th\u1ee5 n\u1ec1n gi\u00e1o d\u1ee5c Nh\u1eadt, n\u00f3i ti\u1ebfng Nh\u1eadt v\u00e0 t\u1ef1 nh\u1eadn m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi Nh\u1eadt. N\u0103m 1903, Phan B\u1ed9i Ch\u00e2u m\u01b0\u1ee3n c\u00e2u chuy\u1ec7n vong qu\u1ed1c c\u1ee7a Ryukyu \u0111\u1ec3 vi\u1ebft \u201cL\u01b0u C\u1ea7u huy\u1ebft l\u1ec7 t\u00e2n th\u01b0\u201d, k\u00eau g\u1ecdi l\u00f2ng y\u00eau n\u01b0\u1edbc v\u00e0 \u00fd ch\u00ed qu\u1eadt c\u01b0\u1eddng c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau khi v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Ryukyu ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb Nh\u1eadt B\u1ea3n x\u00f3a s\u1ed5 n\u0103m 1879, phong tr\u00e0o \u201c<em>kh\u00f4i ph\u1ee5c v\u01b0\u01a1ng qu\u1ed1c Ryukyu<\/em>\u201d ra \u0111\u1eddi. M\u1ed9t s\u1ed1 th\u00e0nh vi\u00ean qu\u00fd t\u1ed9c Ryukyu t\u1ecb n\u1ea1n ch\u00ednh tr\u1ecb sang Trung Qu\u1ed1c c\u1ea7u vi\u1ec7n nh\u00e0 Thanh nh\u01b0ng b\u1ecb t\u1eeb ch\u1ed1i do ch\u00ednh nh\u00e0 Thanh c\u0169ng \u0111ang ph\u1ea3i b\u1ea5t l\u1ef1c tr\u01b0\u1edbc l\u00e0n s\u00f3ng x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u01b0 b\u1ea3n ph\u00e1t tri\u1ec3n trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Nh\u1eadt B\u1ea3n.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1ea1i Ryukyu, h\u00ecnh th\u00e0nh hai ph\u00e1i, m\u1ed9t ph\u00e1i ch\u1ed1ng Nh\u1eadt, ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng d\u1ef1a v\u00e0o nh\u00e0 Thanh \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp v\u00e0 kh\u00f4i ph\u1ee5 l\u1ea1i c\u1ef1u qu\u1ed1c, m\u1ed9t ph\u00e1i cho r\u1eb1ng c\u1ea7n canh t\u00e2n \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, khai h\u00f3a v\u0103n minh Ph\u01b0\u01a1ng T\u00e2y v\u00e0 do \u0111\u00f3 ch\u1ee7 tr\u01b0\u01a1ng n\u01b0\u01a1ng t\u1ef1a v\u00e0o ch\u00ednh Nh\u1eadt B\u1ea3n. Sau khi nh\u00e0 Thanh \u0111\u1ea1i b\u1ea1i tr\u01b0\u1edbc Nh\u1eadt trong chi\u1ebfn tranh Nh\u1eadt &#8211; Trung, ph\u00e1i ph\u1ee5c qu\u1ed1c g\u1ea7n nh\u01b0 tuy\u1ec7t v\u1ecdng.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 1945, Nh\u1eadt B\u1ea3n thua tr\u1eadn v\u00e0 \u0111\u1ea7u h\u00e0ng M\u1ef9, qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o Okinawa \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t d\u01b0\u1edbi s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a M\u1ef9 v\u1ec1 m\u1eb7t h\u00e0nh ch\u00ednh. \u0110\u1ebfn n\u0103m 1972, M\u1ef9 tr\u1ea3 Okinawa cho Nh\u1eadt. V\u1ed1n \u0111\u00e3 h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb cu\u1ed1i th\u1ebf k\u1ef7 19, cu\u1ed9c v\u1eadn \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho Okinawa ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh sau n\u0103m 1945 trong b\u1ed1i c\u1ea3nh qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o n\u00e0y b\u1ecb M\u1ef9 chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng.<\/p>\n\n\n\n<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ly khai v\u00e0 c\u00e1ch \u1ee9ng x\u1eed c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nh\u1eefng v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng tinh th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e0n g\u1eafn \u1edf Li\u00ean bang Nga v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c, nh\u01b0ng \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u01b0 Anh Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n, s\u1ef1 h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a c\u1ea3 ch\u00ednh ph\u1ee7 trung \u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ly khai \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc \u0111\u00e1ng suy ng\u1eabm.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u1ee7a tinh th\u1ea7n d\u00e2n ch\u1ee7, c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n sau 1945 kh\u00e1c c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd c\u1ee7a h\u1ecd th\u1eddi Minh Tr\u1ecb, c\u0169ng nh\u01b0 kh\u00e1c c\u00e1ch x\u1eed l\u00fd c\u1ee7a r\u1ea5t nhi\u1ec1u qu\u1ed1c gia kh\u00e1c m\u00e0 tinh th\u1ea7n d\u00e2n ch\u1ee7 ch\u01b0a tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>S\u1ef1 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh c\u1ee7a tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f2i \u201c<em>\u0111\u1ed9c l\u1eadp<\/em>\u201d, \u201c<em>ly khai<\/em>\u201d th\u01b0\u1eddng kh\u1edfi \u0111\u1ea7u b\u1eb1ng b\u1ea1o l\u1ef1c, k\u1ebft th\u00fac b\u1eb1ng b\u1ea1o l\u1ef1c, ho\u1eb7c, \u201c<em>oan oan t\u01b0\u01a1ng b\u00e1o<\/em>\u201d \u0111\u1ebfn m\u1ee9c g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng th\u1ec3 k\u1ebft th\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng n\u1ed5i b\u1eadt c\u1ee7a ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp \u1edf Ryukyu \/ Okinawa sau n\u0103m 1945 l\u1ea1i l\u00e0 tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i. Tinh th\u1ea7n \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ec9 th\u1ec3 hi\u1ec7n \u1edf ch\u1ed7 kh\u00f4ng s\u1eed d\u1ee5ng c\u00e1c h\u00ecnh th\u1ee9c b\u1ea1o l\u1ef1c nh\u01b0 kh\u1ee7ng b\u1ed1, chi\u1ebfn tranh du k\u00edch\u2026 m\u00e0 d\u00f9ng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c b\u00e0y t\u1ecf \u00fd ki\u1ebfn m\u1ed9t c\u00e1ch \u00f4n h\u00f2a v\u00e0 l\u00fd t\u00ednh. N\u00f3i c\u00e1ch kh\u00e1c, h\u1ecd d\u00f9ng khoa h\u1ecdc thay cho b\u1ea1o l\u1ef1c. D\u01b0\u1edbi \u0111\u00e2y ch\u00fang ta xem x\u00e9t c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ch\u00ednh c\u1ee7a phong tr\u00e0o n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi d\u1eabn \u0111\u1ea7u phong tr\u00e0o n\u00e0y \u0111\u00e3 l\u1eadp c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u01b0 \u201cH\u1ed9i Nghi\u00ean c\u1ee9u T\u1ed5ng h\u1ee3p v\u1ec1 N\u1ec1n \u0110\u1ed9c l\u1eadp c\u1ee7a Ryukyu\u201d (The Association of Comprehensive Studies for Independence of the Lew Chewans), \u0110\u1ea3ng \u0110\u1ed9c l\u1eadp Okinawa (nay l\u00e0 \u201cC\u00e2u l\u1ea1c b\u1ed9 Kariyushi\u201d)\u2026 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ea5u tranh \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp. C\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u0103n ph\u00f2ng ch\u00ednh th\u1ee9c, h\u1eb1ng n\u0103m ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t \u0111\u1ec1u \u0111\u1eb7n.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cH\u1ed9i Nghi\u00ean c\u1ee9u \u0110\u1ed9c l\u1eadp Okinawa\u201d h\u1eb1ng n\u0103m t\u1ed5 ch\u1ee9c h\u1ed9i ngh\u1ecb khoa h\u1ecdc hai l\u1ea7n \u0111\u1ec3 trao \u0111\u1ed5i v\u1ec1 c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eb1m m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u01b0a \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9c l\u1eadp cho Okinawa. H\u1ecd kh\u00f4ng \u0111\u1eb7t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng gi\u00e0nh \u0111\u1ed9c l\u1eadp trong th\u1ef1c t\u1ebf c\u1ee7a Okinawa m\u00e0 coi s\u1ef1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed9t ti\u1ec1n \u0111\u1ec1 hi\u1ec3n nhi\u00ean v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u xem n\u1ebfu \u0111\u1ed9c l\u1eadp th\u00ec Okinawa s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t qu\u1ed1c gia nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, l\u00e0m th\u1ebf n\u00e0o \u0111\u1ec3 \u201c<em>ng\u01b0\u1eddi Ryukyu<\/em>\u201d c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e2y d\u1ef1ng v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ed9t \u201c<em>qu\u1ed1c gia<\/em>\u201d m\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 b\u1ea5t k\u1ef3 tr\u1ee3 gi\u00fap n\u00e0o t\u1eeb Tokyo. C\u00e1c nh\u00e2n v\u1eadt ti\u00eau bi\u1ec3u c\u1ee7a H\u1ed9i n\u00e0y l\u00e0 Matsushima Yasukatsu, gi\u00e1o s\u01b0 kinh t\u1ebf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ryukoku (\u1edf Kyoto), Tomochi Masashi v\u00e0 Toubaru Kazuhiko, gi\u00e1o s\u01b0 \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Qu\u1ed1c t\u1ebf Okinawa.<\/p>\n\n\n\n<p>Sau 1945, tr\u00e1i ng\u01b0\u1ee3c v\u1edbi c\u00e1ch h\u00e0nh x\u1eed tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3, nh\u01b0 ta th\u1ea5y \u1edf tr\u00ean, ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt v\u00e0 nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3ng ch\u00ednh tr\u1ecb Nh\u1eadt m\u1eb7c nhi\u00ean coi c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 b\u00e0y t\u1ecf quan \u0111i\u1ec3m \u00f4n h\u00f2a c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c phong tr\u00e0o \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp Okinawa l\u00e0 nh\u1eefng ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u0111\u01b0\u1ee3c lu\u1eadt ph\u00e1p b\u1ea3o h\u1ed9.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00ean c\u1ea1nh b\u1ea3o v\u1ec7 v\u00e0 t\u00f4n tr\u1ecdng c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng ph\u00e1t bi\u1ec3u \u00fd ki\u1ebfn kh\u00f4ng li\u00ean quan \u0111\u1ebfn b\u1ea1o l\u1ef1c, ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt c\u0169ng t\u00f4n tr\u1ecdng v\u00e0 tham kh\u1ea3o c\u00e1c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 d\u01b0 lu\u1eadn c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Okinawa v\u1ec1 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u0111\u1ed9c l\u1eadp. N\u0103m 1996, theo k\u1ebft qu\u1ea3 kh\u1ea3o s\u00e1t c\u1ee7a \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ryukyu, ch\u01b0a \u0111\u1ea7y 3% ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng Ryukyu ph\u1ea3i \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9c l\u1eadp ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong c\u00e1c n\u0103m 2005, 2006, 2007, Ph\u00f3 Gi\u00e1o s\u01b0 g\u1ed1c H\u1ed3ng Kong Lim John Chuan \u2013 Tiong (\u6797\u6cc9\u5fe0 L\u00e2m Tuy\u1ec1n Trung) \u1edf \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Ryukyu nghi\u00ean c\u1ee9u so s\u00e1nh v\u1ec1 \u00fd th\u1ee9c \u201c\u0111\u1ed9c l\u1eadp\u201d\/ \u201cquy thu\u1ed9c\u201d \u0111\u1ed1i v\u1edbi \u201c\u0111\u1ea5t m\u1eb9\u201d c\u1ee7a b\u1ed1n v\u00f9ng l\u00e3nh th\u1ed5 l\u00e0 Okinawa, Hong Kong, Macao, \u0110\u00e0i Loan. K\u1ebft qu\u1ea3 theo nh\u01b0 nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00e0y c\u00f4ng b\u1ed1 th\u00ec s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi cho r\u1eb1ng Okinawa ph\u1ea3i \u0111\u1ed9c l\u1eadp ho\u00e0n to\u00e0n l\u00e0 24,9% (2005), 23,9 % (2006), 20,6% (2007) tr\u00ean t\u1ed5ng s\u1ed1 h\u01a1n 1000 phi\u1ebfu tr\u1ea3 l\u1eddi h\u1ee3p l\u1ec7.<\/p>\n\n\n\n<p>N\u0103m 2011, t\u1edd \u201cRyukyu Times\u201d ti\u1ebfn h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u tra v\u1ec1 \u201c<em>t\u01b0 t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n trong t\u1ec9nh Okinawa<\/em>\u201d, theo \u0111\u00f3, c\u00f3 4,7% cho r\u1eb1ng Okinawa c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed9c l\u1eadp, 61,8% cho r\u1eb1ng Okinawa n\u00ean gi\u1eef nguy\u00ean hi\u1ec7n tr\u1ea1ng l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ec9nh c\u1ee7a Nh\u1eadt v\u00e0 15,3% cho r\u1eb1ng Okinawa n\u00ean l\u00e0 khu t\u1ef1 tr\u1ecb. N\u0103m 2012, t\u1ec9nh Okinawa ti\u1ebfn h\u00e0nh l\u1ea5y \u00fd ki\u1ebfn c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n to\u00e0n t\u1ec9nh (t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ed1, th\u1ecb x\u00e3, l\u00e0ng m\u1ea1c) th\u00ec ch\u1ec9 c\u00f3 1% \u0111\u1ed3ng \u00fd r\u1eb1ng Okinawa c\u1ea7n \u0111\u1ed9c l\u1eadp ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u00e0y 17\/9, khi \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ecfi \u00fd ki\u1ebfn v\u1ec1 vi\u1ec7c m\u1ed9t b\u1ed9 ph\u1eadn ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Okinawa mu\u1ed1n \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp b\u1eb1ng h\u00ecnh th\u1ee9c tr\u01b0ng c\u1ea7u d\u00e2n \u00fd t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 nh\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Scotland, B\u1ed9 tr\u01b0\u1edfng \u0111\u1eb7c tr\u00e1ch Okinawa, L\u00e3nh th\u1ed5 ph\u01b0\u01a1ng B\u1eafc, Khoa h\u1ecdc K\u1ef9 thu\u1eadt v\u00e0 V\u0169 tr\u1ee5 l\u00e0 \u00f4ng Yamaguchi Shunichi tr\u1ea3 l\u1eddi r\u1eb1ng n\u1ebfu \u0111\u00f3 l\u00e0 d\u01b0 lu\u1eadn chung \u1edf Okinawa th\u00ec ch\u00ednh ph\u1ee7 s\u1ebd ph\u1ea3i xem x\u00e9t nh\u01b0ng hi\u1ec7n t\u1ea1i \u201c<em>ch\u01b0a nghe \u0111\u1ebfn chuy\u1ec7n \u0111\u00f3<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 c\u00f3 ngh\u0129a, s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng ng\u01b0\u1eddi \u0111\u00f2i \u0111\u1ed9c l\u1eadp ch\u01b0a \u0111\u1ee7 nhi\u1ec1u \u0111\u1ec3 ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt xem x\u00e9t, nh\u01b0ng h\u1ecd v\u1eabn \u0111\u1ec3 m\u1edf c\u00e1c kh\u1ea3 n\u0103ng \u0111\u1ed1i tho\u1ea1i, t\u00f4n tr\u1ecdng tinh th\u1ea7n c\u1ee7a nh\u00e2n d\u00e2n.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Y\u1ebfu t\u1ed1 Trung Qu\u1ed1c<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Th\u1ef1c ra, n\u00f3i theo ng\u00f4n ng\u1eef ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam, Okinawa l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u201cnh\u1ea1y c\u1ea3m\u201d v\u1edbi Nh\u1eadt. Qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o n\u00e0y \u00e1n ng\u1eef tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n ti\u1ebfn ra Th\u00e1i B\u00ecnh D\u01b0\u01a1ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ee9c t\u01b0\u1eddng th\u00e0nh kh\u00f3a ch\u1eb7t n\u01b0\u1edbc n\u00e0y trong l\u1ee5c \u0111\u1ecba. Do c\u00f3 m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c t\u1ed1i quan tr\u1ecdng v\u1ec1 m\u1eb7t qu\u00e2n s\u1ef1 nh\u01b0 v\u1eady, Okinawa tr\u1edf th\u00e0nh \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng m\u00e0 Trung Qu\u1ed1c th\u00e8m mu\u1ed1n.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh ph\u1ee7 Trung Qu\u1ed1c d\u00f9 ch\u01b0a ch\u00ednh th\u1ee9c \u0111\u00f2i h\u1ecfi ch\u1ee7 quy\u1ec1n v\u1edbi Okinawa, nh\u01b0ng tr\u00ean c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n truy\u1ec1n th\u00f4ng c\u1ee7a Trung \u01b0\u01a1ng \u0110\u1ea3ng C\u1ed9ng s\u1ea3n nh\u01b0 \u201cNh\u00e2n d\u00e2n Nh\u1eadt b\u00e1o\u201d, \u201cHo\u00e0n C\u1ea7u th\u1eddi b\u00e1o\u201d, h\u1ecd tuy\u00ean truy\u1ec1n quan \u0111i\u1ec3m cho r\u1eb1ng Okinawa (Ryukyu) tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00e2y n\u1ed9p c\u1ed1ng cho Trung Qu\u1ed1c, do \u0111\u00f3 l\u00e0 l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c, nay b\u1ecb Nh\u1eadt B\u1ea3n v\u00e0 Hoa K\u1ef3 \u201c<em>chi\u1ebfm \u0111\u00f3ng<\/em>\u201d, do \u0111\u00f3 c\u1ea7n \u0111\u1ea5u tranh \u0111\u1ec3 \u201c<em>gi\u1ea3i ph\u00f3ng \u0111\u1ed3ng b\u00e0o<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ch\u00ednh ph\u1ee7 n\u01b0\u1edbc n\u00e0y, th\u00f4ng qua h\u1ec7 th\u1ed1ng truy\u1ec1n th\u00f4ng v\u1ed1n \u0111\u01b0\u1ee3c ki\u1ec3m so\u00e1t ch\u1eb7t ch\u1ebd, ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u00e1c quan \u0111i\u1ec3m n\u00f3i tr\u00ean, cung c\u1ea5p \u201cd\u01b0\u1ee1ng ch\u1ea5t\u201d cho ch\u1ee7 ngh\u0129a d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ef1c \u0111oan ph\u00e1t tri\u1ec3n. \u1ede n\u01b0\u1edbc n\u00e0y c\u0169ng t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c l\u00e0 \u201cH\u1ed9i \u0111\u1ed3ng chu\u1ea9n b\u1ecb cho \u0110\u1eb7c khu t\u1ef1 tr\u1ecb Ryukyu\u201d. T\u1ed5 ch\u1ee9c n\u00e0y c\u00f3 vai tr\u00f2 nh\u01b0 m\u1ed9t \u201cthink tank\u201d, nghi\u00ean c\u1ee9u to\u00e0n di\u1ec7n v\u1ec1 c\u00e1c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, chi\u1ebfn thu\u1eadt v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng \u201c<em>gi\u1ea3i ph\u00f3ng<\/em>\u201d, \u201c<em>x\u00e2y d\u1ef1ng th\u00e0nh \u0111\u1eb7c khu t\u1ef1 tr\u1ecb<\/em>\u201d cho qu\u1ea7n \u0111\u1ea3o n\u00e0y.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u01b0 v\u1eady, c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 m\u1edf ra m\u1ed9t cu\u1ed9c c\u1edd v\u00e0 ch\u01a1i theo phong c\u00e1ch v\u1ed1n d\u0129 x\u01b0a nay: \u201c<em>ch\u01b0a c\u1ea7n bi\u1ebft th\u1eddi \u0111i\u1ec3m th\u1eafng<\/em>\u201d, ch\u1ec9 c\u1ea7n bi\u1ebft l\u00e0 \u201c<em>s\u1ebd th\u1eafng<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00f3, th\u00e1i \u0111\u1ed9 b\u00ecnh th\u1ea3n c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 Nh\u1eadt ch\u1ee9ng t\u1ecf s\u1ee9c m\u1ea1nh th\u1ef1c s\u1ef1 c\u1ee7a m\u1ed9t n\u1ec1n d\u00e2n ch\u1ee7 tr\u01b0\u1edfng th\u00e0nh. H\u1ec7 th\u1ed1ng an sinh x\u00e3 h\u1ed9i ho\u00e0n b\u1ecb \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1eadn h\u00e0nh b\u1edfi m\u1ed9t c\u01a1 ch\u1ebf d\u00e2n ch\u1ee7 ti\u00ean ti\u1ebfn l\u00e0 \u0111i\u1ec1u Trung Qu\u1ed1c v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 so s\u00e1nh \u0111\u01b0\u1ee3c v\u1edbi Nh\u1eadt trong cu\u1ed9c chi\u1ebfn gi\u00e0nh l\u1ea5y \u201ctr\u00e1i tim\u201d c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n Okinawa. C\u00e1ch l\u00e0m c\u1ee7a Nh\u1eadt B\u1ea3n tr\u01b0\u1edbc Trung Qu\u1ed1c g\u1ee3i cho ta nh\u1edb \u0111\u1ebfn \u201cDi ch\u00fac\u201d c\u1ee7a Tr\u1ea7n H\u01b0ng \u0110\u1ea1o: \u201c<em>Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p gi\u1eb7c \u0111\u1ebfn \u0111\u00e1nh nh\u01b0 \u201cl\u1eeda to gi\u00f3 t\u00e1p\u201d th\u00ec kh\u00f4ng \u0111\u00e1ng s\u1ee3.<br><br>Nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u00fang kh\u00f4ng c\u1ed1t th\u1eafng nhanh m\u00e0 d\u00f9ng l\u1ed1i t\u1eb1m \u0103n l\u00e1, x\u00e2m l\u01b0\u1ee3c t\u1eeb t\u1eeb, th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn nguy hi\u1ec3m. Trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y, ph\u1ea3i bi\u1ebft k\u00e9n d\u00f9ng t\u01b0\u1edbng gi\u1ecfi, li\u1ec7u xem quy\u1ec1n bi\u1ebfn nh\u01b0 \u0111\u00e1nh c\u1edd, chu\u1ea9n b\u1ecb chu \u0111\u00e1o \u0111\u1ec3 c\u00f3 n\u01b0\u1edbc c\u1edd th\u00edch h\u1ee3p cho m\u1ed7i t\u00ecnh th\u1ebf. M\u1eb7t kh\u00e1c, ph\u1ea3i x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t \u0111\u1ed9i qu\u00e2n cha con m\u1ed9t nh\u00e0 r\u1ed3i m\u1edbi c\u00f3 th\u1ec3 d\u00f9ng \u0111\u01b0\u1ee3c. Th\u00eam n\u1eefa, ph\u1ea3i khoan th\u01b0 s\u1ee9c d\u00e2n \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra th\u1ebf tr\u1eadn \u201cs\u00e2u r\u1ec5 b\u1ec1n g\u1ed1c\u201d. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u01b0\u1ee3ng s\u00e1ch gi\u1eef n\u01b0\u1edbc v\u1eady<\/em>\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n: Nguy\u1ec5n L\u01b0\u01a1ng H\u1ea3i Kh\u00f4i. &#8220;<a href=\"http:\/\/nhipcauthegioi.hu\/lich-su\/CACH-NHAT-BAN-XU-LY-VAN-DONG-LY-KHAI-O-OKINAWA-4390.html\">C\u00e1ch Nh\u1eadt B\u1ea3n x\u1eed l\u00fd v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ly khai \u1edf Okinawa<\/a>.&#8221; <em>Nh\u1ecbp c\u1ea7u Th\u1ebf gi\u1edbi<\/em>, 26\/10\/2014.  <\/p>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng ly khai v\u00e0 c\u00e1ch \u1ee9ng x\u1eed c\u1ee7a ch\u00ednh ph\u1ee7 trung \u01b0\u01a1ng \u0111\u00e3 g\u00e2y ra nh\u1eefng v\u1ebft th\u01b0\u01a1ng tinh th\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 h\u00e0n g\u1eafn \u1edf Li\u00ean bang Nga v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c, nh\u01b0ng \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u01b0 Anh Qu\u1ed1c, Nh\u1eadt B\u1ea3n, s\u1ef1 h\u00e0nh x\u1eed c\u1ee7a c\u1ea3 ch\u00ednh ph\u1ee7 trung \u01b0\u01a1ng v\u00e0 l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng ly khai \u0111\u1ec3 l\u1ea1i cho ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i c\u1ee7a th\u1ebf gi\u1edbi nh\u1eefng b\u00e0i h\u1ecdc \u0111\u00e1ng suy ng\u1eabm.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,3,27,15],"tags":[118],"class_list":["post-360","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-chau-a","category-chinh-tri","category-nhat-ban","category-the-gioi","tag-nguyen-luong-hai-khoi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/360","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=360"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/360\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}