{"id":345,"date":"2024-09-15T23:08:58","date_gmt":"2024-09-15T23:08:58","guid":{"rendered":"https:\/\/phongtraoduytan.com\/?p=345"},"modified":"2024-09-15T23:08:58","modified_gmt":"2024-09-15T23:08:58","slug":"tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/diendanduytan.com\/?p=345","title":{"rendered":"Tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o trong l\u0129nh v\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1: T\u00e1c \u0111\u1ed9ng t\u1edbi an ninh qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 h\u00e0m \u00fd cho Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u00e1c gi\u1ea3:<\/strong>&nbsp;Ng\u00f4 Di L\u00e2n<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image aligncenter size-full is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/phongtraoduytan.com\/wp-content\/uploads\/2024\/09\/AI-and-defense.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-346\" style=\"width:564px;height:auto\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>V\u00e0o th\u00e1ng 4 n\u0103m 2017, L\u1ea7u N\u0103m G\u00f3c c\u00f4ng b\u1ed1 D\u1ef1 \u00e1n Maven (Project Maven), m\u1ed9t n\u1ed7 l\u1ef1c nh\u1eb1m t\u1eadn d\u1ee5ng s\u1ee9c m\u1ea1nh c\u1ee7a AI \u0111\u1ec3 ph\u00e2n t\u00edch l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn d\u1eef li\u1ec7u do m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i thu th\u1eadp.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0S\u1ef1 ra \u0111\u1eddi c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n n\u00e0y \u0111\u00e1nh d\u1ea5u m\u1ed9t b\u01b0\u1edbc ngo\u1eb7t quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ee5ng AI v\u00e0o l\u0129nh v\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh t\u00e2m \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a nhi\u1ec1u cu\u1ed9c tranh lu\u1eadn gay g\u1eaft xoay quanh t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a c\u00f4ng ngh\u1ec7 \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0Tuy nhi\u00ean, D\u1ef1 \u00e1n Maven ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t trong nhi\u1ec1u v\u00ed d\u1ee5 minh h\u1ecda cho xu h\u01b0\u1edbng ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u00edch h\u1ee3p AI v\u00e0o c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng qu\u1ed1c ph\u00f2ng tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u. T\u1eeb M\u1ef9 \u0111\u1ebfn Trung Qu\u1ed1c, t\u1eeb Nga \u0111\u1ebfn Israel, c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111ang \u0111\u1ea7u t\u01b0 m\u1ea1nh m\u1ebd v\u00e0o vi\u1ec7c ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 tri\u1ec3n khai c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng AI trong l\u0129nh v\u1ef1c qu\u1ed1c ph\u00f2ng. Cu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u1edbi h\u1ea1n \u1edf c\u00e1c si\u00eau c\u01b0\u1eddng, m\u00e0 c\u00f2n lan r\u1ed9ng \u0111\u1ebfn c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc t\u1ea7m trung, th\u1eadm ch\u00ed c\u1ea3 c\u00e1c n\u01b0\u1edbc nh\u1ecf, t\u1ea1o ra m\u1ed9t c\u1ee5c di\u1ec7n qu\u00e2n s\u1ef1 to\u00e0n c\u1ea7u ph\u1ee9c t\u1ea1p, kh\u00f3 \u0111o\u00e1n \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u1eb7t ra l\u00e0: AI s\u1ebd \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng an ninh to\u00e0n c\u1ea7u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? AI s\u1ebd t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ra sao t\u1edbi r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u? Li\u1ec7u c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y c\u00f3 khi\u1ebfn cho xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang tr\u1edf n\u00ean d\u1ec5 x\u1ea3y ra h\u01a1n hay kh\u00f4ng? \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi l\u1edbn, c\u00f3 t\u1ea7m v\u00f3c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf n\u00f3i chung c\u1ea7n c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>1. Vai tr\u00f2 c\u1ee7a AI trong m\u1ed9t s\u1ed1 xung \u0111\u1ed9t l\u1edbn g\u1ea7n \u0111\u00e2y<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>C\u00e1c cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t g\u1ea7n \u0111\u00e2y \u1edf Ukraine v\u00e0 gi\u1eefa Israel v\u00e0 Hamas \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 nh\u01b0 nh\u1eefng \u201cph\u00f2ng th\u00ed nghi\u1ec7m\u201d th\u1ef1c t\u1ebf, cung c\u1ea5p d\u1eef li\u1ec7u quan tr\u1ecdng v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng, h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a tr\u00ed tu\u1ec7 nh\u00e2n t\u1ea1o (AI) trong c\u00e1c \u1ee9ng d\u1ee5ng qu\u00e2n s\u1ef1.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn3\">[3]<\/a>&nbsp;Trong cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t \u1edf Ukraine, vi\u1ec7c tri\u1ec3n khai AI ch\u1ee7 y\u1ebfu mang t\u00ednh ph\u00f2ng th\u1ee7 v\u00e0 b\u1ea5t \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng, nh\u1eb1m \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng qu\u00e2n s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i c\u1ee7a Nga. L\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng Ukraine \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u00e1c m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c t\u0103ng c\u01b0\u1eddng b\u1edfi AI \u0111\u1ec3 trinh s\u00e1t v\u00e0 t\u1ea5n c\u00f4ng ch\u00ednh x\u00e1c, cho th\u1ea5y c\u00e1ch c\u00e1c c\u00f4ng ngh\u1ec7 c\u00f3 ngu\u1ed3n g\u1ed1c th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u1edbi chi ph\u00ed t\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ed1i th\u1ea5p c\u00f3 th\u1ec3 th\u00e1ch th\u1ee9c c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh qu\u00e2n s\u1ef1 truy\u1ec1n th\u1ed1ng. S\u1ef1 tham gia c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng ty c\u00f4ng ngh\u1ec7 nh\u01b0 Palantir, cung c\u1ea5p ph\u1ea7n m\u1ec1m ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u v\u00e0 AI ti\u00ean ti\u1ebfn, \u0111\u00e3 cho ph\u00e9p Ukraine x\u1eed l\u00fd v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch nhanh ch\u00f3ng m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng l\u1edbn d\u1eef li\u1ec7u t\u00ecnh b\u00e1o.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn4\">[4]<\/a>&nbsp;Kh\u1ea3 n\u0103ng n\u00e0y \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9ng minh l\u00e0 quan tr\u1ecdng trong vi\u1ec7c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n c\u00e1c \u0111\u1ed9ng th\u00e1i c\u1ee7a Nga v\u00e0 l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch \u0111\u1ed1i ph\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, vi\u1ec7c Ukraine s\u1eed d\u1ee5ng AI trong ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u1ea1ng v\u00e0 ch\u1ed1ng l\u1ea1i c\u00e1c chi\u1ebfn d\u1ecbch th\u00f4ng tin sai l\u1ec7ch l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt b\u1ea3n ch\u1ea5t m\u1edf r\u1ed9ng c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, v\u1ed1n c\u00f3 xu h\u01b0\u1edbng ng\u00e0y c\u00e0ng v\u01b0\u1ee3t ra kh\u1ecfi c\u00e1c gi\u1edbi h\u1ea1n v\u1eadt l\u00fd. Cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t n\u00e0y cho th\u1ea5y c\u00e1ch AI c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng kh\u1ea3 n\u0103ng ch\u1ed1ng ch\u1ecbu tr\u01b0\u1edbc c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng v\u00e0 nhanh ch\u00f3ng x\u00e1c \u0111\u1ecbnh, t\u00ecm ph\u01b0\u01a1ng \u00e1n \u0111\u1ed1i ph\u00f3 v\u1edbi c\u00e1c n\u1ed9i dung tuy\u00ean truy\u1ec1n v\u00e0 th\u00f4ng tin sai l\u1ec7ch, nh\u1eefng y\u1ebfu t\u1ed1 ng\u00e0y c\u00e0ng \u0111\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ed1 quan tr\u1ecdng c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n\n\n\n<p>Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, vi\u1ec7c Israel \u1ee9ng d\u1ee5ng AI trong xung \u0111\u1ed9t \u1edf D\u1ea3i Gaza th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch s\u1eed d\u1ee5ng c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y mang t\u00ednh s\u00e1t th\u01b0\u01a1ng di\u1ec7n r\u1ed9ng v\u00e0 g\u00e2y tranh c\u00e3i h\u01a1n nhi\u1ec1u. C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng nh\u01b0 \u201cThe Gospel\u201d v\u00e0 \u201cLavender\u201d l\u00e0 v\u00ed d\u1ee5 \u0111i\u1ec3n h\u00ecnh c\u1ee7a vi\u1ec7c l\u00ean danh s\u00e1ch m\u1ee5c ti\u00eau v\u00e0 l\u1eadp k\u1ebf ho\u1ea1ch t\u1ea5n c\u00f4ng d\u1ef1a tr\u00ean AI.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn5\">[5]<\/a>&nbsp;Nh\u1eefng h\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y x\u1eed l\u00fd m\u1ed9t l\u01b0\u1ee3ng d\u1eef li\u1ec7u kh\u1ed5ng l\u1ed3 \u0111\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau ti\u1ec1m n\u0103ng, v\u1edbi m\u1ee5c \u0111\u00edch \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 \u0111\u1ec3 t\u0103ng \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 gi\u1ea3m thi\u1ec3u th\u01b0\u01a1ng vong cho d\u00e2n th\u01b0\u1eddng (nh\u01b0ng tr\u00ean th\u1ef1c t\u1ebf l\u1ea1i c\u00f3 \u0111\u1ed9 sai s\u1ed1 r\u1ea5t l\u1edbn).<\/p>\n\n\n\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y r\u1eb1ng vai tr\u00f2 c\u1ee7a AI \u0111\u1ed1i v\u1edbi s\u1ee9c m\u1ea1nh qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111ang ng\u00e0y c\u00e0ng gia t\u0103ng nhanh ch\u00f3ng, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u01a1 b\u1ea3n c\u00e1ch th\u1ee9c v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. S\u1ef1 t\u00edch h\u1ee3p s\u00e2u r\u1ed9ng c\u1ee7a AI tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng c\u0169ng kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh t\u1ea7m quan tr\u1ecdng then ch\u1ed1t c\u1ee7a d\u1eef li\u1ec7u nh\u01b0 m\u1ed9t ngu\u1ed3n l\u1ef1c trong chi\u1ebfn tranh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m n\u1ed5i b\u1eadt, r\u00f5 n\u00e9t h\u01a1n nh\u1edd c\u00e1c xung \u0111\u1ed9t l\u1edbn g\u1ea7n \u0111\u00e2y n\u00e0y. Vai tr\u00f2 ng\u00e0y m\u1ed9t l\u1edbn h\u01a1n c\u1ee7a d\u1eef li\u1ec7u \u0111ang l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n s\u1ef1, v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng AI \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 l\u00e0 \u201cx\u01b0\u01a1ng s\u1ed1ng\u201d cho vi\u1ec7c x\u1eed l\u00fd v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch th\u00f4ng tin t\u00ecnh b\u00e1o t\u1eeb nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n \u0111a d\u1ea1ng bao g\u1ed3m h\u00ecnh \u1ea3nh v\u1ec7 tinh, m\u1ea1ng x\u00e3 h\u1ed9i v\u00e0 c\u00e1c c\u1ea3m bi\u1ebfn tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t.&nbsp;<em>Cu\u1ed1i c\u00f9ng,<\/em>&nbsp;nh\u1eefng th\u00e1ch th\u1ee9c v\u1ec1 \u0111\u1ea1o \u0111\u1ee9c v\u00e0 ph\u00e1p l\u00fd do vi\u1ec7c t\u00edch h\u1ee3p AI v\u00e0o chi\u1ebfn tranh l\u00e0 r\u1ea5t l\u1edbn v\u00e0 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd ng\u00e0y c\u00e0ng l\u1edbn h\u01a1n, \u0111\u00f2i h\u1ecfi s\u1ef1 quan t\u00e2m, ch\u00fa \u00fd t\u1eeb c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf. Vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng AI trong l\u1ef1a ch\u1ecdn v\u00e0 tham gia m\u1ee5c ti\u00eau, nh\u01b0 \u0111\u00e3 th\u1ea5y trong xung \u0111\u1ed9t Israel-Hamas \u0111ang \u0111\u1eb7t ra nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi l\u1edbn v\u1ec1 tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gi\u1ea3i tr\u00ecnh, t\u00ednh minh b\u1ea1ch v\u00e0 vi\u1ec7c tu\u00e2n th\u1ee7 lu\u1eadt nh\u00e2n \u0111\u1ea1o qu\u1ed1c t\u1ebf trong xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>2. T\u00e1c \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a AI \u0111\u1ed1i v\u1edbi an ninh qu\u1ed1c t\u1ebf<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>2.1. AI v\u00e0 nguy c\u01a1 leo thang xung \u0111\u1ed9t<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>X\u00e9t t\u1eeb kh\u00eda c\u1ea1nh l\u00fd thuy\u1ebft quan h\u1ec7 qu\u1ed1c t\u1ebf, xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang th\u01b0\u1eddng n\u1ed5 ra do hai nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh: s\u1ef1 qu\u00e1 l\u1ea1c quan t\u1eeb \u00edt nh\u1ea5t m\u1ed9t b\u00ean v\u00e0 s\u1ef1 leo thang kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng ngo\u00e0i t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t. S\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a AI trong l\u0129nh v\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111ang t\u1ea1o ra nh\u1eefng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng s\u00e2u s\u1eafc \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u1ea3 hai y\u1ebfu t\u1ed1 n\u00e0y, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a xung \u0111\u1ed9t.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 l\u1ea1c quan th\u00e1i qu\u00e1 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng nguy\u00ean nh\u00e2n ch\u00ednh d\u1eabn \u0111\u1ebfn xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang, x\u1ea3y ra khi m\u1ed9t b\u00ean \u0111\u00e1nh gi\u00e1 qu\u00e1 cao kh\u1ea3 n\u0103ng chi\u1ebfn th\u1eafng c\u1ee7a m\u00ecnh ho\u1eb7c \u0111\u00e1nh gi\u00e1 th\u1ea5p \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng. \u0110i\u1ec3n h\u00ecnh l\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0110\u1ee9c ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng Th\u1ebf chi\u1ebfn I n\u0103m 1914, khi h\u1ecd tin r\u1eb1ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Ph\u00e1p nhanh ch\u00f3ng th\u00f4ng qua K\u1ebf ho\u1ea1ch Schlieffen tr\u01b0\u1edbc khi Nga k\u1ecbp huy \u0111\u1ed9ng qu\u00e2n \u0111\u1ed9i.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn6\">[6]<\/a>&nbsp;Tuy nhi\u00ean, h\u1ecd \u0111\u00e3 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 sai kh\u1ea3 n\u0103ng kh\u00e1ng c\u1ef1 c\u1ee7a B\u1ec9 v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 huy \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a Nga, d\u1eabn \u0111\u1ebfn m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn k\u00e9o d\u00e0i v\u00e0 t\u1ed1n k\u00e9m. AI c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap gi\u1ea3m nguy c\u01a1 n\u00e0y b\u1eb1ng c\u00e1ch c\u1ea3i thi\u1ec7n \u0111\u00e1ng k\u1ec3 kh\u1ea3 n\u0103ng thu th\u1eadp v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch th\u00f4ng tin. C\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh AI ti\u00ean ti\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 x\u1eed l\u00fd l\u01b0\u1ee3ng d\u1eef li\u1ec7u kh\u1ed5ng l\u1ed3 t\u1eeb nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n, ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh v\u00e0 xu h\u01b0\u1edbng m\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecf qua, gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 ho\u1ea1ch \u0111\u1ecbnh ch\u00ednh s\u00e1ch c\u00f3 c\u00e1i nh\u00ecn to\u00e0n di\u1ec7n v\u00e0 ch\u00ednh x\u00e1c h\u01a1n v\u1ec1 t\u00ecnh h\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u1eb7t kh\u00e1c, AI c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u0103ng c\u01b0\u1eddng s\u1ef1 t\u1ef1 tin th\u00e1i qu\u00e1 theo nhi\u1ec1u c\u00e1ch. S\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c cho l\u00e0 cao c\u1ee7a c\u00e1c m\u00f4 h\u00ecnh AI c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u1ea3m gi\u00e1c sai l\u1ea7m v\u1ec1 s\u1ef1 ch\u1eafc ch\u1eafn, khi\u1ebfn c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u0111\u1eb7t ni\u1ec1m tin qu\u00e1 m\u1ee9c v\u00e0o c\u00e1c d\u1ef1 \u0111o\u00e1n m\u00e0 kh\u00f4ng nh\u1eadn th\u1ee9c \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 v\u1ec1 h\u1ea1n ch\u1ebf v\u00e0 thi\u00ean ki\u1ebfn ti\u1ec1m \u1ea9n. AI c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ea1o ra \u201c\u1ea3o t\u01b0\u1edfng\u201d v\u1ec1 l\u1ee3i th\u1ebf qu\u00e2n s\u1ef1 th\u00f4ng qua c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u0169 kh\u00ed ti\u00ean ti\u1ebfn nh\u01b0 m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i t\u1ef1 h\u00e0nh ho\u1eb7c h\u1ec7 th\u1ed1ng ph\u00f2ng th\u1ee7 t\u00ean l\u1eeda, khi\u1ebfn m\u1ed9t qu\u1ed1c gia tin r\u1eb1ng h\u1ecd c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn7\">[7]<\/a>&nbsp;Ngo\u00e0i ra, kh\u1ea3 n\u0103ng c\u1ee7a AI trong vi\u1ec7c t\u1ea1o ra c\u00e1c k\u1ecbch b\u1ea3n v\u00e0 m\u00f4 ph\u1ecfng ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u00f3 th\u1ec3 v\u00f4 t\u00ecnh khuy\u1ebfn kh\u00edch t\u01b0 duy \u201c\u0111\u00e1nh nhanh th\u1eafng nhanh\u201d. C\u00e1c m\u00f4 ph\u1ecfng AI c\u00f3 th\u1ec3 cho th\u1ea5y k\u1ebft qu\u1ea3 t\u00edch c\u1ef1c trong c\u00e1c k\u1ecbch b\u1ea3n xung \u0111\u1ed9t, nh\u01b0ng ch\u00fang c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng t\u00ednh \u0111\u1ebfn \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7 c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 kh\u00f4ng th\u1ec3 d\u1ef1 \u0111o\u00e1n v\u00e0 phi l\u00fd t\u00ednh v\u1ed1n c\u00f3 trong chi\u1ebfn tranh th\u1ef1c t\u1ebf.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Nguy\u00ean nh\u00e2n th\u1ee9 hai&nbsp;<\/em>d\u1ec5 d\u1eabn t\u1edbi b\u00f9ng ph\u00e1t xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang l\u00e0 do kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng m\u1ea5t ki\u1ec3m so\u00e1t. Leo thang kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh trong \u0111\u00f3 c\u0103ng th\u1eb3ng gi\u1eefa c\u00e1c b\u00ean t\u0103ng d\u1ea7n, cu\u1ed1i c\u00f9ng d\u1eabn \u0111\u1ebfn xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang m\u1eb7c d\u00f9 ban \u0111\u1ea7u kh\u00f4ng b\u00ean n\u00e0o mong mu\u1ed1n \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn8\">[8]<\/a>&nbsp;Qu\u00e1 tr\u00ecnh n\u00e0y th\u01b0\u1eddng bao g\u1ed3m m\u1ed9t lo\u1ea1t c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng v\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng, m\u1ed7i b\u01b0\u1edbc \u0111i l\u00e0m t\u0103ng c\u1ea3 m\u1ee9c \u0111\u1ed9 \u0111e d\u1ecda l\u1eabn m\u1ee9c \u0111\u1ed9 cam k\u1ebft c\u1ee7a c\u00e1c b\u00ean.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00ean l\u1eeda Cuba n\u0103m 1962 l\u00e0 m\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 n\u1ed5i ti\u1ebfng v\u1ec1 c\u00e1ch m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng c\u00f3 th\u1ec3 nhanh ch\u00f3ng leo thang \u0111\u1ebfn b\u1edd v\u1ef1c chi\u1ebfn tranh h\u1ea1t nh\u00e2n. Quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a Li\u00ean X\u00f4 \u0111\u1eb7t t\u00ean l\u1eeda \u1edf Cuba v\u00e0 sau \u0111\u00f3 l\u00e0 ph\u1ea3n \u1ee9ng gay g\u1eaft, quy\u1ebft li\u1ec7t c\u1ee7a ch\u00ednh quy\u1ec1n Kennedy \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t t\u00ecnh hu\u1ed1ng c\u1ef1c k\u1ef3 nguy hi\u1ec3m, ch\u1ec9 \u0111\u01b0\u1ee3c gi\u1ea3i quy\u1ebft v\u00e0o ph\u00fat cu\u1ed1i nh\u1edd ngo\u1ea1i giao kh\u00e9o l\u00e9o.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn9\">[9]<\/a>&nbsp;Kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng th\u01b0\u1eddng leo thang ngo\u00e0i t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t do nhi\u1ec1u y\u1ebfu t\u1ed1, bao g\u1ed3m \u00e1p l\u1ef1c th\u1eddi gian, th\u00f4ng tin kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7, hi\u1ec3u l\u1ea7m v\u1ec1 \u00fd \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng, v\u00e0 lo s\u1ee3 v\u1ec1 h\u1eadu qu\u1ea3 c\u1ee7a vi\u1ec7c t\u1ecf ra y\u1ebfu \u0111u\u1ed1i. Trong m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng c\u0103ng th\u1eb3ng v\u00e0 b\u1ea5t \u1ed5n c\u1ee7a kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0a ra nh\u1eefng quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1eabn \u0111\u1ebfn h\u1eadu qu\u1ea3 kh\u00f4ng l\u01b0\u1eddng tr\u01b0\u1edbc \u0111\u01b0\u1ee3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Nh\u00ecn chung, AI c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c leo thang kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, theo h\u01b0\u1edbng ti\u00eau c\u1ef1c nhi\u1ec1u h\u01a1n t\u00edch c\u1ef1c. M\u1eb7c d\u00f9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3i thi\u1ec7n kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n s\u1edbm c\u00e1c d\u1ea5u hi\u1ec7u kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, AI c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 r\u00fat ng\u1eafn \u0111\u00e1ng k\u1ec3 th\u1eddi gian ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong c\u00e1c t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o s\u1edbm d\u1ef1a tr\u00ean AI c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda trong th\u1eddi gian th\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 trong v\u00e0i ph\u00fat. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y t\u1ea1o \u00e1p l\u1ef1c l\u00ean c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o ph\u1ea3i \u0111\u01b0a ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh nhanh ch\u00f3ng, l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 ph\u1ea3n \u1ee9ng qu\u00e1 m\u1ee9c ho\u1eb7c ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh sai l\u1ea7m d\u1ef1a tr\u00ean th\u00f4ng tin kh\u00f4ng \u0111\u1ea7y \u0111\u1ee7.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u01a1n n\u1eefa, s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c v\u00e0o c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng AI trong qu\u1ea3n l\u00fd kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn nh\u1eefng hi\u1ec3u l\u1ea7m nguy hi\u1ec3m v\u00e0 gi\u1ea3m kh\u1ea3 n\u0103ng ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. AI c\u00f3 th\u1ec3 di\u1ec5n gi\u1ea3i sai \u00fd \u0111\u1ecbnh ho\u1eb7c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 trong c\u00e1c t\u00ecnh hu\u1ed1ng ph\u1ee9c t\u1ea1p ho\u1eb7c kh\u00f4ng r\u00f5 r\u00e0ng. Ngo\u00e0i ra, vi\u1ec7c t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng h\u00f3a m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e2u ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh trong qu\u1ea3n l\u00fd kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn leo thang ngo\u00e0i \u00fd mu\u1ed1n. N\u1ebfu c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng AI \u0111\u01b0\u1ee3c giao quy\u1ec1n t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng ph\u1ea3n \u1ee9ng \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c m\u1ed1i \u0111e d\u1ecda \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eadn th\u1ee9c, c\u00f3 th\u1ec3 x\u1ea3y ra t\u00ecnh hu\u1ed1ng \u201cm\u00e1y giao ti\u1ebfp v\u1edbi m\u00e1y\u201d, trong \u0111\u00f3 c\u00e1c h\u00e0nh \u0111\u1ed9ng t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng c\u1ee7a m\u1ed9t b\u00ean k\u00edch ho\u1ea1t ph\u1ea3n \u1ee9ng t\u1ef1 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb b\u00ean kia, t\u1ea1o ra m\u1ed9t v\u00f2ng xo\u00e1y leo thang nhanh ch\u00f3ng v\u01b0\u1ee3t qu\u00e1 t\u1ea7m ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>2.2. AI v\u00e0 r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>R\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00f4ng \u0111\u1ea3o gi\u1edbi nghi\u00ean c\u1ee9u chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c xem l\u00e0 \u0111\u00e3 v\u00e0 \u0111ang \u0111\u00f3ng vai tr\u00f2 ch\u1ee7 ch\u1ed1t trong vi\u1ec7c ng\u0103n ng\u1eeba m\u1ed9t cu\u1ed9c chi\u1ebfn tranh \u201cn\u00f3ng\u201d gi\u1eefa c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c k\u1ec3 t\u1eeb sau Th\u1ebf chi\u1ebfn II \u0111\u1ebfn nay. L\u00fd thuy\u1ebft r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n, \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1edfi c\u00e1c nh\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 Bernard Brodie v\u00e0 Thomas Schelling, d\u1ef1a tr\u00ean nguy\u00ean t\u1eafc \u201ch\u1ee7y di\u1ec7t l\u1eabn nhau ch\u1eafc ch\u1eafn\u201d (MAD).<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn10\">[10]<\/a>&nbsp;Theo \u0111\u00f3, khi c\u00e1c b\u00ean \u0111\u1ec1u s\u1edf h\u1eefu kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ea3 \u0111\u0169a h\u1ea1t nh\u00e2n \u0111\u00e1ng tin c\u1eady, kh\u00f4ng b\u00ean n\u00e0o d\u00e1m m\u1ea1o hi\u1ec3m ph\u00e1t \u0111\u1ed9ng m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng tr\u01b0\u1edbc, v\u00ec lo ng\u1ea1i h\u1eadu qu\u1ea3 h\u1ee7y di\u1ec7t kh\u00f4ng th\u1ec3 ch\u1ea5p nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c. Hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n \u0111\u01b0\u1ee3c minh ch\u1ee9ng qua vi\u1ec7c kh\u00f4ng c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t tr\u1ef1c ti\u1ebfp n\u00e0o n\u1ed5 ra gi\u1eefa c\u00e1c c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c h\u1ea1t nh\u00e2n trong su\u1ed1t th\u1eddi k\u1ef3 Chi\u1ebfn tranh L\u1ea1nh v\u00e0 sau \u0111\u00f3. Ngay c\u1ea3 trong nh\u1eefng th\u1eddi \u0111i\u1ec3m c\u0103ng th\u1eb3ng cao \u0111\u1ed9 nh\u01b0 Kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng t\u00ean l\u1eeda Cuba n\u0103m 1962, logic c\u1ee7a r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n \u0111\u00e3 gi\u00fap c\u00e1c b\u00ean ki\u1ec1m ch\u1ebf v\u00e0 t\u00ecm ki\u1ebfm gi\u1ea3i ph\u00e1p ngo\u1ea1i giao thay v\u00ec leo thang qu\u00e2n s\u1ef1.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn11\">[11]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, s\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n c\u1ee7a AI \u0111ang t\u1ea1o ra nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 trong \u0111\u1ed9ng l\u1ef1c c\u1ee7a r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng l\u00e0m suy y\u1ebfu, x\u00f3i m\u00f2n t\u00e1c d\u1ee5ng c\u1ee7a v\u0169 kh\u00ed h\u1ea1t nh\u00e2n trong vi\u1ec7c ng\u0103n ch\u1eb7n xung \u0111\u1ed9t. C\u1ee5 th\u1ec3, AI c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn ba y\u1ebfu t\u1ed1 c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n: kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n, kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ed1ng s\u00f3t c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1t nh\u00e2n, v\u00e0 qu\u00e1 tr\u00ecnh ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Th\u1ee9 nh\u1ea5t<\/em>, v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n, AI c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e2ng cao \u0111\u00e1ng k\u1ec3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o s\u1edbm.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn12\">[12]<\/a>&nbsp;C\u00e1c thu\u1eadt to\u00e1n h\u1ecdc m\u00e1y ti\u00ean ti\u1ebfn c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e2n t\u00edch l\u01b0\u1ee3ng d\u1eef li\u1ec7u kh\u1ed5ng l\u1ed3 t\u1eeb nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n \u0111\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng h\u1ea1t nh\u00e2n s\u1eafp x\u1ea3y ra v\u1edbi \u0111\u1ed9 ch\u00ednh x\u00e1c v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i.&nbsp;<em>Th\u1ee9 hai<\/em>, AI c\u00f3 th\u1ec3 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng m\u1ea1nh m\u1ebd \u0111\u1ebfn kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ed1ng s\u00f3t c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1t nh\u00e2n \u2013 y\u1ebfu t\u1ed1 then ch\u1ed1t c\u1ee7a kh\u1ea3 n\u0103ng tr\u1ea3 \u0111\u0169a h\u1ea1t nh\u00e2n (second-strike capability).<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn13\">[13]<\/a>&nbsp;C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng AI ti\u00ean ti\u1ebfn c\u00f3 th\u1ec3 n\u00e2ng cao \u0111\u00e1ng k\u1ec3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 theo d\u00f5i c\u00e1c ph\u01b0\u01a1ng ti\u1ec7n ph\u00f3ng t\u00ean l\u1eeda h\u1ea1t nh\u00e2n, bao g\u1ed3m c\u1ea3 t\u00e0u ng\u1ea7m mang t\u00ean l\u1eeda \u0111\u1ea1n \u0111\u1ea1o.&nbsp;<em>Cu\u1ed1i c\u00f9ng<\/em>, AI \u0111ang thay \u0111\u1ed5i c\u00e1ch th\u1ee9c v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a h\u1ec7 th\u1ed1ng ch\u1ec9 huy v\u00e0 ki\u1ec3m so\u00e1t h\u1ea1t nh\u00e2n.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn14\">[14]<\/a>&nbsp;C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u1ed7 tr\u1ee3 ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh d\u1ef1a tr\u00ean AI c\u00f3 th\u1ec3 gi\u00fap c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o x\u1eed l\u00fd th\u00f4ng tin nhanh h\u01a1n trong c\u00e1c t\u00ecnh hu\u1ed1ng kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng. C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u1ea3nh b\u00e1o s\u1edbm d\u1ef1a tr\u00ean AI c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n d\u1ea5u hi\u1ec7u c\u1ee7a cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng h\u1ea1t nh\u00e2n trong th\u1eddi gian th\u1ef1c, c\u00f3 th\u1ec3 ch\u1ec9 trong v\u00e0i ph\u00fat.<\/p>\n\n\n\n<p>Quan tr\u1ecdng h\u01a1n, AI c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 t\u00ednh kh\u1ea3 thi c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng h\u1ea1t nh\u00e2n ph\u1ee7 \u0111\u1ea7u th\u00e0nh c\u00f4ng. N\u1ebfu m\u1ed9t qu\u1ed1c gia tin r\u1eb1ng, nh\u1edd c\u00f3 AI, h\u1ecd c\u00f3 th\u1ec3 ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 v\u00f4 hi\u1ec7u h\u00f3a to\u00e0n b\u1ed9 kho v\u0169 kh\u00ed h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng trong m\u1ed9t \u0111\u00f2n t\u1ea5n c\u00f4ng b\u1ea5t ng\u1edd, \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m suy y\u1ebfu nghi\u00eam tr\u1ecdng logic c\u1ee7a r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0, trong m\u1ed9t cu\u1ed9c kh\u1ee7ng ho\u1ea3ng, m\u1ed9t b\u00ean c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m th\u1ea5y \u00e1p l\u1ef1c ph\u1ea3i \u201cs\u1eed d\u1ee5ng ho\u1eb7c m\u1ea5t\u201d v\u0169 kh\u00ed h\u1ea1t nh\u00e2n c\u1ee7a m\u00ecnh, l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 xung \u0111\u1ed9t leo thang.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn15\">[15]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>V\u1ec1 t\u1ed5ng th\u1ec3, AI r\u1ea5t c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1eb7t ra nhi\u1ec1u th\u00e1ch th\u1ee9c nghi\u00eam tr\u1ecdng \u0111\u1ed1i v\u1edbi hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n. B\u1eb1ng c\u00e1ch l\u00e0m gi\u1ea3m th\u1eddi gian ra quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh, t\u1ea1o ra s\u1ef1 kh\u00f4ng ch\u1eafc ch\u1eafn v\u1ec1 kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ed1ng s\u00f3t c\u1ee7a l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng h\u1ea1t nh\u00e2n, v\u00e0 c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng thay \u0111\u1ed5i nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 t\u00ednh kh\u1ea3 thi c\u1ee7a m\u1ed9t cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng ph\u1ee7 \u0111\u1ea7u, AI \u0111ang l\u00e0m suy y\u1ebfu c\u00e1c n\u1ec1n t\u1ea3ng c\u1ee7a s\u1ef1 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c d\u1ef1a tr\u00ean r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n. T\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn n\u00e0y, s\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 t\u00edch h\u1ee3p s\u00e2u r\u1ed9ng c\u1ee7a AI v\u00e0o trong b\u1ed9 m\u00e1y qu\u00e2n s\u1ef1 trong t\u01b0\u01a1ng lai s\u1ebd g\u00e2y gia t\u0103ng nguy c\u01a1 xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc l\u1edbn n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 gi\u1eefa c\u00e1c n\u01b0\u1edbc s\u1edf h\u1eefu v\u0169 kh\u00ed h\u1ea1t nh\u00e2n n\u00f3i chung.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>2.3. AI v\u00e0 chi ph\u00ed c\u1ee7a xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u1ef1 t\u00edch h\u1ee3p c\u1ee7a AI v\u00e0o c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng qu\u00e2n s\u1ef1 \u0111ang l\u00e0m thay \u0111\u1ed5i c\u0103n b\u1ea3n c\u00e1ch th\u1ee9c ti\u1ebfn h\u00e0nh chi\u1ebfn tranh. C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u0169 kh\u00ed t\u1ef1 h\u00e0nh, t\u1eeb m\u00e1y bay kh\u00f4ng ng\u01b0\u1eddi l\u00e1i \u0111\u1ebfn robot chi\u1ebfn \u0111\u1ea5u tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ea5t, s\u1ebd t\u1eebng b\u01b0\u1edbc gi\u1ea3m thi\u1ec3u s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m gi\u1ea3m \u0111\u00e1ng k\u1ec3 th\u01b0\u01a1ng vong cho l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng s\u1eed d\u1ee5ng ch\u00fang, \u00edt nh\u1ea5t l\u00e0 trong m\u1ed9t s\u1ed1 giai \u0111o\u1ea1n nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh c\u1ee7a xung \u0111\u1ed9t. H\u01a1n n\u1eefa, c\u00e1c cu\u1ed9c t\u1ea5n c\u00f4ng m\u1ea1ng \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1edfi AI c\u00f3 th\u1ec3 g\u00e2y ra thi\u1ec7t h\u1ea1i \u0111\u00e1ng k\u1ec3 cho c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng quan tr\u1ecdng c\u1ee7a \u0111\u1ed1i ph\u01b0\u01a1ng m\u00e0 kh\u00f4ng c\u1ea7n \u0111\u1ebfn s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n v\u1eadt l\u00fd tr\u00ean l\u00e3nh th\u1ed5 c\u1ee7a h\u1ecd. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y khi\u1ebfn ranh gi\u1edbi gi\u1eefa chi\u1ebfn tranh v\u00e0 h\u00f2a b\u00ecnh, gi\u1eefa m\u1ee5c ti\u00eau qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 d\u00e2n s\u1ef1, m\u1edd \u0111i \u0111\u00e1ng k\u1ec3.<\/p>\n\n\n\n<p>Vi\u1ec7c chi ph\u00ed ch\u00ednh tr\u1ecb c\u1ee7a xung \u0111\u1ed9t gi\u1ea3m \u0111i c\u00f3 th\u1ec3 d\u1eabn \u0111\u1ebfn vi\u1ec7c gia t\u0103ng s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng c\u00e1c cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t c\u01b0\u1eddng \u0111\u1ed9 th\u1ea5p, \u1edf quy m\u00f4 h\u1ea1n ch\u1ebf.<a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftn16\">[16]<\/a>&nbsp;C\u00e1c nh\u00e0 c\u1ea7m qu\u00e2n c\u00f3 th\u1ec3 c\u1ea3m th\u1ea5y s\u1eb5n s\u00e0ng s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 l\u1ef1c ho\u1eb7c ti\u1ebfn h\u00e0nh c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng g\u00e2y h\u1ea5n h\u01a1n khi h\u1ecd tin r\u1eb1ng m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 ki\u1ec3m so\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee9c \u0111\u1ed9 leo thang v\u00e0 h\u1ea1n ch\u1ebf thi\u1ec7t h\u1ea1i. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u1eb7t ra th\u00e1ch th\u1ee9c \u0111\u00e1ng k\u1ec3 \u0111\u1ed1i v\u1edbi c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf ng\u0103n ch\u1eb7n xung \u0111\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng. S\u1ef1 ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u00e0 t\u1ed1c \u0111\u1ed9 c\u1ee7a c\u00e1c cu\u1ed9c xung \u0111\u1ed9t \u0111\u01b0\u1ee3c h\u1ed7 tr\u1ee3 b\u1edfi AI c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0m suy y\u1ebfu hi\u1ec7u qu\u1ea3 c\u1ee7a c\u00e1c c\u01a1 ch\u1ebf gi\u1ea3i quy\u1ebft xung \u0111\u1ed9t truy\u1ec1n th\u1ed1ng nh\u01b0 \u0111\u00e0m ph\u00e1n ngo\u1ea1i giao ho\u1eb7c can thi\u1ec7p c\u1ee7a b\u00ean th\u1ee9 ba. Khi c\u00e1c quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u01b0a ra v\u1edbi t\u1ed1c \u0111\u1ed9 ng\u00e0y c\u00e0ng nhanh v\u00e0 d\u1ef1a tr\u00ean c\u00e1c ph\u00e2n t\u00edch ph\u1ee9c t\u1ea1p c\u1ee7a AI, c\u00f3 th\u1ec3 s\u1ebd \u00edt c\u00f3 th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian cho c\u00e1c n\u1ed7 l\u1ef1c ngo\u1ea1i giao truy\u1ec1n th\u1ed1ng. V\u1ec1 t\u1ed5ng th\u1ec3, vi\u1ec7c AI gi\u00fap gi\u1ea3m c\u00e1c chi ph\u00ed li\u00ean quan \u0111\u1ebfn s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 l\u1ef1c nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd khi\u1ebfn c\u00f4ng c\u1ee5 n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean \u201ch\u1ea5p d\u1eabn\u201d h\u01a1n trong m\u1eaft c\u1ee7a c\u00e1c nh\u00e0 l\u00e3nh \u0111\u1ea1o \u1edf m\u1ed9t s\u1ed1 qu\u1ed1c gia, do \u0111\u00f3 l\u00e0m t\u0103ng nguy c\u01a1 c\u00f3 xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang x\u1ea3y ra trong t\u01b0\u01a1ng lai.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>3. H\u00e0m \u00fd \u0111\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi Vi\u1ec7t Nam, AI trong l\u0129nh v\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1 m\u1edf ra c\u1ea3 c\u01a1 h\u1ed9i l\u1eabn th\u00e1ch th\u1ee9c. Tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, n\u1ebfu t\u1eadn d\u1ee5ng t\u1ed1t, AI c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1eafc l\u1ef1c b\u1ea3o v\u1ec7 an ninh qu\u1ed1c gia, nh\u1ea5t l\u00e0 trong t\u00ecnh h\u00ecnh Bi\u1ec3n \u0110\u00f4ng c\u0103ng th\u1eb3ng. C\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng gi\u00e1m s\u00e1t v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch d\u1ef1a tr\u00ean AI s\u1ebd gi\u00fap ta n\u00e2ng cao kh\u1ea3 n\u0103ng ph\u00e1t hi\u1ec7n v\u00e0 \u1ee9ng ph\u00f3 k\u1ecbp th\u1eddi v\u1edbi c\u00e1c h\u00e0nh vi x\u00e2m ph\u1ea1m ch\u1ee7 quy\u1ec1n tr\u00ean bi\u1ec3n. Vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ee5ng AI v\u00e0o ph\u00f2ng th\u1ee7 ven bi\u1ec3n v\u00e0 h\u1ea3i \u0111\u1ea3o c\u0169ng s\u1ebd t\u0103ng c\u01b0\u1eddng \u0111\u00e1ng k\u1ec3 n\u0103ng l\u1ef1c b\u1ea3o v\u1ec7 l\u00e3nh th\u1ed5 m\u00e0 kh\u00f4ng t\u1ed1n qu\u00e1 nhi\u1ec1u ngu\u1ed3n l\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, vi\u1ec7c c\u00e1c n\u01b0\u1edbc tham gia v\u00e0o m\u1ed9t cu\u1ed9c ch\u1ea1y \u0111ua AI trong l\u0129nh v\u1ef1c qu\u00e2n s\u1ef1 nhi\u1ec1u kh\u1ea3 n\u0103ng s\u1ebd l\u00e0m x\u1ea5u \u0111i t\u00ecnh h\u00ecnh an ninh khu v\u1ef1c v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi trong th\u1eddi gian t\u1edbi. S\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u0169 kh\u00ed th\u00f4ng minh, gi\u00fap gi\u1ea3m thi\u1ec3u s\u1ef1 hi\u1ec7n di\u1ec7n c\u1ee7a binh l\u00ednh tr\u00ean chi\u1ebfn tr\u01b0\u1eddng, c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn vi\u1ec7c s\u1eed d\u1ee5ng v\u0169 l\u1ef1c tr\u1edf n\u00ean d\u1ec5 d\u00e0ng h\u01a1n, d\u1eabn \u0111\u1ebfn nhi\u1ec1u cu\u1ed9c \u0111\u1ee5ng \u0111\u1ed9 nh\u1ecf l\u1ebb nh\u01b0ng th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean h\u01a1n. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y bu\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam ph\u1ea3i li\u00ean t\u1ee5c c\u1eadp nh\u1eadt chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c ph\u00f2ng \u0111\u1ec3 th\u00edch \u1ee9ng v\u1edbi m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng an ninh m\u1edbi.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh \u0111\u00f3, Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng h\u01a1n n\u1eefa \u1edf c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n qu\u1ea3n tr\u1ecb AI, t\u1eeb khu v\u1ef1c ASEAN \u0111\u1ebfn to\u00e0n c\u1ea7u. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 ti\u1ec1m n\u0103ng d\u1eabn d\u1eaft m\u1ed9t phong tr\u00e0o v\u1eadn \u0111\u1ed9ng ch\u1ed1ng l\u1ea1i xu h\u01b0\u1edbng t\u00edch h\u1ee3p AI v\u00e0o c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng v\u0169 kh\u00ed c\u00f3 r\u1ee7i ro cao, c\u00f3 kh\u1ea3 n\u0103ng g\u00e2y s\u00e1t th\u01b0\u01a1ng tr\u00ean di\u1ec7n r\u1ed9ng. L\u1eadp tr\u01b0\u1eddng n\u00e0y v\u1eeba b\u1ea3o v\u1ec7 l\u1ee3i \u00edch an ninh qu\u1ed1c gia, v\u1eeba th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch th\u1ef1c ch\u1ea5t cam k\u1ebft c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ed1i v\u1edbi h\u00f2a b\u00ecnh khu v\u1ef1c.<\/p>\n\n\n\n<p>Trong khu\u00f4n kh\u1ed5 ASEAN, Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u1ec1 xu\u1ea5t x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1ed9 quy t\u1eafc c\u00f3 t\u00ednh r\u00e0ng bu\u1ed9c v\u1ec1 ph\u00e1t tri\u1ec3n v\u00e0 s\u1eed d\u1ee5ng AI qu\u00e2n s\u1ef1. B\u1ed9 quy t\u1eafc n\u00e0y c\u1ea7n nh\u1ea5n m\u1ea1nh c\u00e1c nguy\u00ean t\u1eafc minh b\u1ea1ch, tr\u00e1ch nhi\u1ec7m gi\u1ea3i tr\u00ecnh v\u00e0 s\u1ef1 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. \u1ede t\u1ea7m qu\u1ed1c t\u1ebf, ta c\u1ea7n t\u00edch c\u1ef1c tham gia c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn t\u1ea1i Li\u00ean H\u1ee3p Qu\u1ed1c v\u00e0 c\u00e1c di\u1ec5n \u0111\u00e0n kh\u00e1c, b\u1ea3o \u0111\u1ea3m ti\u1ebfng n\u00f3i c\u1ee7a c\u00e1c n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u01b0\u1ee3c l\u1eafng nghe trong qu\u00e1 tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng lu\u1eadt ch\u01a1i to\u00e0n c\u1ea7u v\u1ec1 AI qu\u00e2n s\u1ef1.<\/p>\n\n\n\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, song song v\u1edbi n\u1ed7 l\u1ef1c ngo\u1ea1i giao, Vi\u1ec7t Nam c\u1ea7n \u0111\u1ea9y m\u1ea1nh ph\u00e1t tri\u1ec3n ngu\u1ed3n nh\u00e2n l\u1ef1c AI ch\u1ea5t l\u01b0\u1ee3ng cao, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong l\u0129nh v\u1ef1c an ninh m\u1ea1ng v\u00e0 ph\u00e2n t\u00edch d\u1eef li\u1ec7u l\u1edbn. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 gi\u00fap t\u0103ng c\u01b0\u1eddng n\u0103ng l\u1ef1c ph\u00f2ng th\u1ee7 m\u00e0 c\u00f2n \u0111\u1ea3m b\u1ea3o ta c\u00f3 \u0111\u1ee7 chuy\u00ean gia \u0111\u1ec3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u00e0o c\u00e1c cu\u1ed9c th\u1ea3o lu\u1eadn qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 AI qu\u00e2n s\u1ef1. Vi\u1ec7c \u0111\u00e0o t\u1ea1o \u0111\u1ed9i ng\u0169 chuy\u00ean gia AI am hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc v\u1ec1 an ninh qu\u1ed1c t\u1ebf v\u00e0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c qu\u1ed1c ph\u00f2ng l\u00e0 nhi\u1ec7m v\u1ee5 c\u1ea5p b\u00e1ch \u0111\u1ec3 Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 th\u1ec3 \u1ee9ng ph\u00f3 hi\u1ec7u qu\u1ea3 v\u1edbi c\u00e1c th\u00e1ch th\u1ee9c an ninh trong th\u1eddi \u0111\u1ea1i s\u1ed1.\/.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014-<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp;Saleha Mohsin, \u201cInside Project Maven, the US Military\u2019s AI Project,\u201d&nbsp;<em>Bloomberg<\/em>, ng\u00e0y 1\/3\/2024,&nbsp;<a href=\"https:\/\/bloomberg.com\/news\/newsletters\/2024-02-29\/inside-project-maven-the-us-military-s-ai-project\">https:\/\/bloomberg.com\/news\/newsletters\/2024-02-29\/inside-project-maven-the-us-military-s-ai-project<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp;James Johnson, \u201cArtificial intelligence &amp; future warfare: implications for international security,\u201d&nbsp;<em>Defense &amp; Security Analysis<\/em>&nbsp;35, s\u1ed1 2 (2019): 147-169.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref3\">[3]<\/a>&nbsp;David Wallace-Wells, \u201cWhat War by A.I. Actually Looks Like,\u201d&nbsp;<em>The New York Times<\/em>, ng\u00e0y 10\/4\/2024,&nbsp;<a href=\"https:\/\/nytimes.com\/2024\/04\/10\/opinion\/war-ai-israel-gaza-ukraine.html\">https:\/\/nytimes.com\/2024\/04\/10\/opinion\/war-ai-israel-gaza-ukraine.html<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref4\">[4]<\/a>&nbsp;Vera Bergengruen, \u201cHow Tech Giants Turned Ukraine Into an AI War Lab,\u201d&nbsp;<em>TIME<\/em>, ng\u00e0y 8\/2\/2024,&nbsp;<a href=\"https:\/\/time.com\/6691662\/ai-ukraine-war-palantir\/\">https:\/\/time.com\/6691662\/ai-ukraine-war-palantir\/<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref5\">[5]<\/a>&nbsp;Sigal Samuel, \u201cSome say AI will make war more humane. Israel\u2019s war in Gaza shows the opposite,\u201d&nbsp;<em>Vox<\/em>, ng\u00e0y 8\/5\/2024,&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.vox.com\/future-perfect\/24151437\/ai-israel-gaza-war-hamas-artificial-intelligence\">https:\/\/www.vox.com\/future-perfect\/24151437\/ai-israel-gaza-war-hamas-artificial-intelligence<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref6\">[6]<\/a>&nbsp;Terence M. Holmes, \u201cBack to the sources: An attempt to resolve the Schlieffen Plan controversy,\u201d&nbsp;<em>War in History<\/em>&nbsp;28, s\u1ed1 3 (2021): 525-543.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref7\">[7]<\/a>&nbsp;Dominic Johnson,&nbsp;<em>Overconfidence and war: The havoc and glory of positive illusions<\/em>&nbsp;(Cambridge: Harvard University Press, 2004).<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref8\">[8]<\/a>&nbsp;Barry R. Posen,&nbsp;<em>Inadvertent escalation: Conventional war and nuclear risks<\/em>&nbsp;(Ithaca: Cornell University Press, 2014).<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref9\">[9]<\/a>&nbsp;Sergey Radchenko v\u00e0 Vladislav Zubok, \u201cBlundering on the Brink: The Secret History and Unlearned Lessons of the Cuban Missile Crisis,\u201d&nbsp;<em>Foreign Affairs<\/em>, ng\u00e0y 3\/4\/2023,&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.foreignaffairs.com\/cuba\/missile-crisis-secret-history-soviet-union-russia-ukraine-lessons\">https:\/\/www.foreignaffairs.com\/cuba\/missile-crisis-secret-history-soviet-union-russia-ukraine-lessons<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref10\">[10]<\/a>&nbsp;Henry D. Sokolski,&nbsp;<em>Getting MAD: nuclear mutual assured destruction, its origins and practice<\/em>&nbsp;(Carlisle: Strategic Studies Institute, US Army War College, 2004).<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref11\">[11]<\/a>&nbsp;Dean C. Curry, \u201cBeyond MAD: Affirming the Morality and Necessity of Nuclear Deterrence,\u201d&nbsp;<em>Transformation<\/em>&nbsp;5, s\u1ed1 1 (1988): 8-15.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref12\">[12]<\/a>&nbsp;James Johnson, \u201cArtificial intelligence in nuclear warfare: a perfect storm of instability?,\u201d&nbsp;<em>The Washington Quarterly<\/em>&nbsp;43, s\u1ed1 2 (2020): 197-211.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref13\">[13]<\/a>&nbsp;Michael C. Horowitz, Paul Scharre, v\u00e0 Alexander Velez-Green, \u201cA stable nuclear future? The impact of autonomous systems and artificial intelligence,\u201d&nbsp;<em>arXiv preprint arXiv:1912.05291<\/em>&nbsp;(2019).<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref14\">[14]<\/a>&nbsp;Alice Saltini, \u201cAI and Nuclear Command, Control and Communications: P5 Perspectives,\u201d&nbsp;<em>The European Leadership Network<\/em>&nbsp;(2023).<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref15\">[15]<\/a>&nbsp;Even Hellan Larsen, \u201cDeliberate Nuclear First Use in an Era of Asymmetry: A Game Theoretical Approach,\u201d&nbsp;<em>Journal of Conflict Resolution<\/em>&nbsp;68, s\u1ed1 5 (2024): 849-874.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/#_ftnref16\">[16]<\/a>&nbsp;Robert E. Osgood,&nbsp;<em>Limited war revisited<\/em>&nbsp;(London: Routledge, 2019).<\/p>\n\n\n\n<p>Ngu\u1ed3n: <a href=\"https:\/\/nghiencuuquocte.org\/2024\/09\/15\/tri-tue-nhan-tao-trong-linh-vuc-quan-su-tac-dong-toi-an-ninh-quoc-te-va-ham-y-cho-viet-nam\/\">Nghi\u00ean c\u1ee9u Qu\u1ed1c t\u1ebf<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AI s\u1ebd \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh t\u01b0\u01a1ng lai c\u1ee7a chi\u1ebfn tranh v\u00e0 t\u00e1c \u0111\u1ed9ng \u0111\u1ebfn m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng an ninh to\u00e0n c\u1ea7u nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? AI s\u1ebd t\u00e1c \u0111\u1ed9ng ra sao t\u1edbi r\u0103n \u0111e h\u1ea1t nh\u00e2n v\u00e0 \u1ed5n \u0111\u1ecbnh chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c tr\u00ean to\u00e0n c\u1ea7u? Li\u1ec7u c\u00f4ng ngh\u1ec7 n\u00e0y c\u00f3 khi\u1ebfn cho xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang tr\u1edf n\u00ean d\u1ec5 x\u1ea3y ra h\u01a1n hay kh\u00f4ng? \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi l\u1edbn, c\u00f3 t\u1ea7m v\u00f3c chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c m\u00e0 c\u00e1c nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng qu\u1ed1c t\u1ebf n\u00f3i chung c\u1ea7n c\u00f3 l\u1eddi gi\u1ea3i \u0111\u00e1p th\u1ecfa \u0111\u00e1ng.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15,19],"tags":[152],"class_list":["post-345","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-the-gioi","category-viet-nam","tag-tri-tue-nhan-tao-ai"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/345","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=345"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/345\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=345"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=345"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=345"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}