{"id":1227,"date":"2026-04-13T03:52:57","date_gmt":"2026-04-13T03:52:57","guid":{"rendered":"https:\/\/diendanduytan.com\/?p=1227"},"modified":"2026-04-13T03:57:08","modified_gmt":"2026-04-13T03:57:08","slug":"trung-quoc-doi-mat-rui-ro-mat-trang-o-trung-dong-neu-my-kiem-soat-khu-vuc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/diendanduytan.com\/?p=1227","title":{"rendered":"Trung Qu\u1ed1c \u0111\u1ed1i m\u1eb7t r\u1ee7i ro \u201cm\u1ea5t tr\u1eafng\u201d \u1edf Trung \u0110\u00f4ng n\u1ebfu M\u1ef9 ki\u1ec3m so\u00e1t khu v\u1ef1c"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>T\u00e1c gi\u1ea3: Minh Nam<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u0103ng th\u1eb3ng \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng leo thang, c\u00e1c s\u1ed1 li\u1ec7u kinh t\u1ebf cho th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c \u0111ang s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t \u201cc\u1ed5 ph\u1ea7n kh\u1ed5ng l\u1ed3\u201d t\u1ea1i khu v\u1ef1c n\u00e0y \u2013 m\u1ed9t kho\u1ea3n \u0111\u1ea7u t\u01b0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh g\u00e1nh n\u1eb7ng n\u1ebfu M\u1ef9 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau th\u1ed1ng tr\u1ecb khu v\u1ef1c th\u00f4ng qua vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Iran.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u1eeb n\u0103m 2005 \u0111\u1ebfn nay, Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 chi h\u01a1n 269 t\u1ef7 USD cho c\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0 h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng. Trong \u0111\u00f3, Saudi Arabia d\u1eabn \u0111\u1ea7u v\u1edbi 82 t\u1ef7 USD, UAE 48 t\u1ef7 USD, Iraq 40 t\u1ef7 USD v\u00e0 Iran 25 t\u1ef7 USD. Con s\u1ed1 n\u00e0y kh\u00f4ng ch\u1ec9 ph\u1ea3n \u00e1nh tham v\u1ecdng m\u1edf r\u1ed9ng \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng kinh t\u1ebf c\u1ee7a B\u1eafc Kinh m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 n\u1ec1n t\u1ea3ng cho chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u201cM\u1ed9t v\u00e0nh \u0111ai, M\u1ed9t con \u0111\u01b0\u1eddng\u201d t\u1ea1i khu v\u1ef1c gi\u00e0u n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng. H\u01a1n n\u1eefa, kim ng\u1ea1ch th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i gi\u1eefa Trung \u0110\u00f4ng v\u00e0 Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 t\u0103ng g\u1ea5p \u0111\u00f4i k\u1ec3 t\u1eeb n\u0103m 2017, \u0111\u1ea1t 317 t\u1ef7 USD v\u00e0o n\u0103m 2024 \u2013 g\u1ea7n g\u1ea5p 4 l\u1ea7n m\u1ee9c 85 t\u1ef7 USD th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u1edbi M\u1ef9 c\u00f9ng k\u1ef3. Nh\u1eefng con s\u1ed1 n\u00e0y kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh m\u1ed9t th\u1ef1c t\u1ebf r\u00f5 r\u00e0ng: Trung Qu\u1ed1c \u0111\u00e3 g\u1eafn b\u00f3 s\u00e2u s\u1eafc v\u1edbi n\u1ec1n kinh t\u1ebf Trung \u0110\u00f4ng, bi\u1ebfn khu v\u1ef1c n\u00e0y th\u00e0nh \u201cm\u1ea1ch m\u00e1u\u201d quan tr\u1ecdng cho t\u0103ng tr\u01b0\u1edfng v\u00e0 an ninh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a m\u00ecnh.<\/p>\n\n\n\n<p>Tuy nhi\u00ean, ch\u00ednh s\u1ef1 ph\u1ee5 thu\u1ed9c n\u00e0y l\u1ea1i l\u1ed9 r\u00f5 \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c. Trung \u0110\u00f4ng t\u1eebng \u0111\u01b0\u1ee3c B\u1eafc Kinh k\u1ef3 v\u1ecdng s\u1ebd tr\u1edf th\u00e0nh ngu\u1ed3n cung c\u1ea5p n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u1ed5n \u0111\u1ecbnh v\u00e0 l\u00e2u d\u00e0i cho n\u1ec1n kinh t\u1ebf \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n m\u1ea1nh m\u1ebd c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. D\u1ea7u m\u1ecf v\u00e0 kh\u00ed \u0111\u1ed1t t\u1eeb Saudi Arabia, UAE, Iraq v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 Iran kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u0111\u00e1p \u1ee9ng nhu c\u1ea7u ti\u00eau th\u1ee5 kh\u1ed5ng l\u1ed3 m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 y\u1ebfu t\u1ed1 then ch\u1ed1t gi\u00fap Trung Qu\u1ed1c gi\u1ea3m thi\u1ec3u r\u1ee7i ro t\u1eeb c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng bi\u1ec3n do M\u1ef9 ki\u1ec3m so\u00e1t. Th\u1ebf nh\u01b0ng, n\u1ebfu M\u1ef9 th\u00e0nh c\u00f4ng trong vi\u1ec7c \u201c\u0111\u00e1nh b\u1ea1i Iran\u201d \u2013 m\u1ed9t k\u1ecbch b\u1ea3n m\u00e0 Washington \u0111ang theo \u0111u\u1ed5i th\u00f4ng qua c\u00e1c li\u00ean minh qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 ngo\u1ea1i giao \u2013 th\u00ec c\u1ee5c di\u1ec7n khu v\u1ef1c s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i c\u0103n b\u1ea3n. M\u1ef9 s\u1ebd c\u1ee7ng c\u1ed1 v\u1ecb th\u1ebf ki\u1ec3m so\u00e1t Trung \u0110\u00f4ng, t\u1eeb eo bi\u1ec3n Hormuz \u0111\u1ebfn c\u00e1c tuy\u1ebfn \u0111\u01b0\u1eddng v\u1eadn chuy\u1ec3n d\u1ea7u m\u1ecf then ch\u1ed1t. Khi \u0111\u00f3, c\u00e1c kho\u1ea3n \u0111\u1ea7u t\u01b0 kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c \u2013 t\u1eeb c\u01a1 s\u1edf h\u1ea1 t\u1ea7ng \u0111\u1ebfn h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u2013 c\u00f3 nguy c\u01a1 tr\u1edf n\u00ean v\u00f4 hi\u1ec7u l\u1ef1c ho\u1eb7c th\u1eadm ch\u00ed b\u1ecb \u0111e d\u1ecda tr\u1ef1c ti\u1ebfp b\u1edfi c\u00e1c l\u1ec7nh tr\u1eebng ph\u1ea1t, thay \u0111\u1ed5i ch\u00ednh s\u00e1ch ho\u1eb7c xung \u0111\u1ed9t v\u0169 trang.<\/p>\n\n\n\n<p>L\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng khi m\u1ed9t c\u01b0\u1eddng qu\u1ed1c th\u1ed1ng tr\u1ecb khu v\u1ef1c, c\u00e1c \u0111\u1ed1i th\u1ee7 kinh t\u1ebf l\u1edbn th\u01b0\u1eddng ph\u1ea3i tr\u1ea3 gi\u00e1 \u0111\u1eaft. C\u00e1c d\u1ef1 \u00e1n c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c t\u1ea1i Iran (25 t\u1ef7 USD) c\u00f3 th\u1ec3 b\u1ecb \u0111\u00ecnh tr\u1ec7 ho\u1eb7c m\u1ea5t tr\u1eafng n\u1ebfu Tehran s\u1ee5p \u0111\u1ed5 d\u01b0\u1edbi s\u1ee9c \u00e9p qu\u00e2n s\u1ef1 v\u00e0 kinh t\u1ebf t\u1eeb M\u1ef9. T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, c\u00e1c h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng t\u1ea1i Saudi Arabia v\u00e0 UAE \u2013 d\u00f9 hi\u1ec7n t\u1ea1i v\u1eabn \u1ed5n \u0111\u1ecbnh \u2013 c\u0169ng s\u1ebd r\u01a1i v\u00e0o t\u00ecnh th\u1ebf b\u1ea5t l\u1ee3i khi Washington si\u1ebft ch\u1eb7t \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng ch\u00ednh tr\u1ecb v\u00e0 an ninh.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i 317 t\u1ef7 USD v\u1edbi Trung \u0110\u00f4ng kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 con s\u1ed1, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi chu\u1ed7i cung \u1ee9ng n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng \u0111ang b\u1ecb \u0111e d\u1ecda. Trung Qu\u1ed1c, d\u00f9 \u0111\u00e3 \u0111a d\u1ea1ng h\u00f3a ngu\u1ed3n cung, v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ec3 thay th\u1ebf ho\u00e0n to\u00e0n vai tr\u00f2 c\u1ee7a Trung \u0110\u00f4ng trong chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng d\u00e0i h\u1ea1n. M\u1ed9t khi M\u1ef9 ki\u1ec3m so\u00e1t khu v\u1ef1c, B\u1eafc Kinh kh\u00f4ng ch\u1ec9 m\u1ea5t c\u01a1 h\u1ed9i ti\u1ebfp c\u1eadn ngu\u1ed3n n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng gi\u00e1 r\u1ebb m\u00e0 c\u00f2n m\u1ea5t lu\u00f4n \u0111\u00f2n b\u1ea9y \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb m\u00e0 m\u00ecnh \u0111\u00e3 d\u00e0y c\u00f4ng x\u00e2y d\u1ef1ng trong hai th\u1eadp k\u1ef7 qua.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00f3m l\u1ea1i, vi\u1ec7c M\u1ef9 \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Iran kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 an ninh khu v\u1ef1c m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 \u0111\u00f2n gi\u00e1ng m\u1ea1nh v\u00e0o tham v\u1ecdng kinh t\u1ebf v\u00e0 n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a Trung Qu\u1ed1c. V\u1edbi h\u01a1n 269 t\u1ef7 USD \u0111\u1ea7u t\u01b0 v\u00e0 th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i v\u01b0\u1ee3t tr\u1ed9i so v\u1edbi M\u1ef9, Trung Qu\u1ed1c \u0111ang \u0111\u1ee9ng tr\u01b0\u1edbc ng\u00e3 ba \u0111\u01b0\u1eddng: ho\u1eb7c ch\u1ea5p nh\u1eadn r\u1ee7i ro m\u1ea5t tr\u1eafng c\u00e1c kho\u1ea3n \u0111\u1ea7u t\u01b0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c, ho\u1eb7c ph\u1ea3i \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh nhanh ch\u00f3ng chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ed1i ngo\u1ea1i \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 l\u1ee3i \u00edch c\u1ed1t l\u00f5i. Trung \u0110\u00f4ng t\u1eebng l\u00e0 hy v\u1ecdng cho an ninh n\u0103ng l\u01b0\u1ee3ng c\u1ee7a B\u1eafc Kinh; nay, n\u00f3 \u0111ang tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec3m y\u1ebfu ch\u1ebft ng\u01b0\u1eddi n\u1ebfu c\u1ee5c di\u1ec7n quy\u1ec1n l\u1ef1c thay \u0111\u1ed5i. Trong cu\u1ed9c ch\u01a1i \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb kh\u1ed1c li\u1ec7t n\u00e0y, Trung Qu\u1ed1c kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u01b0\u1eddng lui \u2013 ch\u1ec9 c\u00f2n c\u00e1ch \u0111\u1ed1i m\u1eb7t v\u1edbi th\u1ef1c t\u1ebf r\u1eb1ng, m\u1ed9t Trung \u0110\u00f4ng do M\u1ef9 ki\u1ec3m so\u00e1t c\u00f3 th\u1ec3 khi\u1ebfn gi\u1ea5c m\u01a1 \u201cth\u1ebf k\u1ef7 Trung Qu\u1ed1c\u201d t\u1ea1i khu v\u1ef1c n\u00e0y tan v\u1ee1 ho\u00e0n to\u00e0n.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u0103ng th\u1eb3ng \u0111\u1ecba ch\u00ednh tr\u1ecb t\u1ea1i Trung \u0110\u00f4ng ng\u00e0y c\u00e0ng leo thang, c\u00e1c s\u1ed1 li\u1ec7u kinh t\u1ebf cho th\u1ea5y Trung Qu\u1ed1c \u0111ang s\u1edf h\u1eefu m\u1ed9t \u201cc\u1ed5 ph\u1ea7n kh\u1ed5ng l\u1ed3\u201d t\u1ea1i khu v\u1ef1c n\u00e0y \u2013 m\u1ed9t kho\u1ea3n \u0111\u1ea7u t\u01b0 chi\u1ebfn l\u01b0\u1ee3c c\u00f3 th\u1ec3 tr\u1edf th\u00e0nh g\u00e1nh n\u1eb7ng n\u1ebfu M\u1ef9 \u0111\u1ea1t \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ee5c ti\u00eau th\u1ed1ng tr\u1ecb khu v\u1ef1c th\u00f4ng qua vi\u1ec7c \u0111\u00e1nh b\u1ea1i Iran.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1230,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[186,3,25,17,18],"tags":[190],"class_list":["post-1227","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-chien-tranh-hoa-ky-israel-va-iran","category-chinh-tri","category-hoa-ky","category-trung-dong","category-trung-quoc","tag-minh-nam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1227","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1227"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1227\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1229,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1227\/revisions\/1229"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1227"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1227"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/diendanduytan.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1227"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}